Overwinning binnen leiderschap en koningschap
Netzach shebeMalchoes staat voor een diepgaande verandering in ons begrip van leiderschap en overwinning
Malchoes – Koningschap en soevereiniteit
Binnen het Jodendom is Malchoes geen heerschappij die van bovenaf wordt opgelegd; ware koningschap groeit juist van onderaf.
In tegenstelling tot andere tradities, waarin gezag en overwinning vaak worden bereikt door macht, dominantie of geweld, bloeit Joodse soevereiniteit alleen wanneer het volk vrijwillig kiest om iemand te volgen.
De ware essentie van Malchoes is daarom een relatie die van beneden naar boven groeit. Dit komt krachtig tot uiting in de Tora shebe’al peh – de Mondelinge Leer – waardoor wij actief deelnemen aan het vormgeven en beleven van onze traditie.
Josef en zijn broers
Deze dynamiek zien we duidelijk terug in het verhaal van Josef en zijn broers.
Toen Josef zijn droom vertelde, vroegen zij hem:
“Zult gij werkelijk als koning over ons regeren (HaMaloch Timloch)?
Of zult gij ons overheersen (Im Mashol Timshol)?”
De broers vroegen zich af of Josef een leider zou worden die vrijwillig gekozen werd – een melech (koning) – of iemand die zijn macht met dwang zou opleggen – een moshel (heerser).
Ware Netzach – ware overwinning – ontstaat niet door onderdrukking, maar doordat mensen uit eigen wil verlangen een leider te volgen.
Dat is het kenmerk van authentiek Joods leiderschap.
Onze grote leiders – onze wijzen en rabbanim – streven meestal niet naar macht. Vaak moeten zij zelfs overtuigd worden om een leiderschapsrol te aanvaarden. De gemeenschap herkent hun grootheid en vraagt hen om leiding te geven.
De avodah van vandaag
De spirituele opdracht van Netzach shebeMalchoes vraagt ons diep na te denken over onze omgang met anderen én over onze innerlijke discipline.
Vraag jezelf af:
- Hoe kan ik anderen inspireren om vrijwillig mijn leiding te volgen – zonder dwang?
- Hoe creëer ik een omgeving waarin mijn invloed welkom is in plaats van opgelegd?
- Hoe regeer ik over mijn eigen innerlijke wereld?
Op persoonlijk niveau betekent dit dat wij onze verlangens en emoties niet met geweld onderdrukken, maar leren harmoniseren vanuit innerlijk evenwicht.
Dat is de ware betekenis van Netzach:
Een overwinning die niet wordt bereikt door overweldiging, maar doordat men zichzelf én anderen vrijwillig richt op een hoger doel.
De naam van HaShem in de maand Sivan
De heilige ARIzal leert dat de Naam van HaShem die straalt in de maand Sivan als volgt geschreven wordt:
יו־הה
Reb Carlebach zts”l legt uit:
- De Joed (י) vertegenwoordigt het Licht van HaShem.
- De He (ה) vertegenwoordigt het vat dat dit licht ontvangt.
- De Waw (ו) vertegenwoordigt het naar beneden brengen van dit licht in deze wereld.
- De laatste He (ה) vertegenwoordigt de vaten binnen deze wereld zelf.
Maar in de maand Sivan – de maand van Matan Tora – stoppen wij met alles te berekenen.
Wij houden op met vragen:
- Ben ik er wel klaar voor?
- Heb ik wel de juiste “vaten”?
- Zal ik de hele nacht kunnen leren?
- Zal ik daarna nog goed kunnen davenen?
In plaats daarvan handelen wij eenvoudigweg.
יו
Wij springen in het Licht van HaShem.
En daarna zal HaShem Zelf de vaten geven.
הה
Moge wij daartoe waardig zijn.
Een gedachte voor dag 46
Nadat wij ontdekt hebben waaruit wij werkelijk bestaan – letterlijk uit het verlangen van HaShem – zijn wij klaar voor een volgende diepe stap.
Het getal 46 heeft de getalswaarde van:
אלהי – “mijn G’d”
Op het eerste gezicht lijkt het misschien gewaagd om te zeggen: “mijn G’d”. Alsof HaShem ons zou toebehoren.
Maar wanneer wij begrijpen wat een ware Adam is – een mens die zoekt naar de diepere betekenis van de schepping – dan kunnen wij vol eerbied zeggen:
“Mijn G’d” zonder oneerbiedig te zijn.
Want het ware “ik” leeft in harmonie met de goddelijke uitspraak:
“Ik ben jouw G’d.”
Wij zijn uit Hem voortgekomen en zullen uiteindelijk tot Hem terugkeren.
Ons hele bestaan, onze gedachten en onze daden behoren in wezen tot Hem.
Daarom drukt אלהי geen bezit uit, maar een diep gevoel van verbondenheid en toebehoren.
De betekenis van dag 46
Dag 46 symboliseert de overgang:
- van niet-weten
- naar diep innerlijk weten,
- geboren uit nederigheid en ontzag.
Deze verbondenheid is geen afhankelijkheid, maar een voortdurende, verlangende band met HaShem.
Het getal 46 symboliseert daarom de eeuwige verbinding met HaShem door een onophoudelijk verlangen naar Hem.
De avodah van de dag – Verbinding met de Tora – van beneden naar boven
Het positieve
Omarm een Tora die jou versterkt.
Leer vandaag Tora op een manier zoals je dat nog nooit eerder gedaan hebt, en laat jouw unieke persoonlijkheid daarin een authentieke uitdrukking vinden.
HaShem kan veel gebieden, maar de kern van onze relatie met Hem ligt in onze vrije keuze – bechira chofshis.
Onze grootste kracht ligt juist in de vrijheid om Hem vrijwillig te kiezen.
De verheffing
Pas op voor:
- ga’avah (hoogmoed),
- en geestelijke traagheid.
Besef dat jouw rol onmisbaar is in het goddelijke “project” om HaShems licht in deze wereld zichtbaar te maken.
Erken diep vanbinnen: Jouw actieve deelname is noodzakelijk om Zijn licht en bedoeling in deze wereld te openbaren.
Kinyan Tora nr. 46 – Leren om te onderwijzen en om te handelen
(לומד על מנת ללמד ולעשות)
Alleen voor jezelf Tora leren heeft grote waarde.
Maar de diepere dimensie van Tora-openbaart zich wanneer wij leren met de bedoeling:
- om te onderwijzen,
- én om te handelen.
De Chachamiem leren dat iemand die leert met de intentie om anderen te onderwijzen (lelameid) en om daadwerkelijk te handelen (la’asot), een veel diepere en duurzamere verbinding met de Tora verkrijgt.
Wanneer leren gericht is op doorgeven en toepassen, wordt de Tora minder subjectief en veel dieper verinnerlijkt.
Reb Zusha van Anipoli
Dit idee wordt prachtig geïllustreerd door het verhaal van Reb Zusha van Anipoli zts”l.
Zijn leerling ontving zegen wanneer hij Tora leerde zonder eigenbelang, maar ervoer moeilijkheden zodra hij persoonlijke winst nastreefde.
Reb Zusha legde uit dat goddelijke hulp vrij stroomt wanneer iemands intentie werkelijk zuiver en onzelfzuchtig is:
gericht naar buiten – op leren, onderwijzen en handelen – en niet naar binnen, op eigen voordeel.
Ware Tora-studie
Ons Tora-leren mag niet beperkt blijven tot intellectuele fascinatie.
Het moet doordringen in:
- onze gedachten,
- onze woorden,
- en onze daden.
Ware Tora-studie heeft als doel:
- onszelf te veranderen,
- onze omgeving te verheffen,
- en actief samen te werken met HaShem.
Laten wij daarom vandaag Tora leren met deze diepe intentie: dat ons leren zal leiden tot inspirerend onderwijs en transformerend handelen.
