Door: J.J. Rosenfeld
In de Pesach-Haggada staat:
„Wat zegt de boze zoon? Wat betekent deze dienst voor jullie?“
– Voor jullie, niet voor hem.
Omdat hij zichzelf van de gemeenschap had afgescheiden, ontkende hij het wezenlijke.
Hij vraagt niet „voor ons“, maar „voor jullie“.
De Ohev Yisrael van Apta z”l (wiens jaardag vandaag wordt herdacht) legt uit:
De zogenoemde „slechte“ zoon stelt eigenlijk een terechte vraag:
Waarom lijkt deze dienst voor jullie te zijn?
En niet voor Hem – voor de Hemel?
Hij verwerpt de dienst niet – hij ziet de rituelen, de halachot, de voorbereidingen –
maar wat hem ontbreekt, is de innerlijke toewijding, de Kavana.
Hij zoekt naar een dieper antwoord:
Is deze dienst werkelijk voor HaSjeem – of slechts voor jullie zelf?
„Omdat hij zich van het collectief had afgescheiden, ontkende hij het wezen.“
De diepere betekenis hiervan is:
Omdat hij anderen niet in goed vertrouwen beoordeelde en slechts het uiterlijke zag, sloot hij zichzelf uit van de gemeenschap.
En dat noemen wij: het wezen ontkennen.
Het antwoord wordt onthuld bij de splitsing van de zee:
„En zij geloofden in HaSjeem en in Mosje, Zijn dienaar.“
Zij geloofden in Mozes – zij zagen een mens wiens dienst aan G’d echt en puur was.
En omdat zij in hem geloofden,
wisten zij dat ook zij HaSjeem oprecht konden dienen.
Dat was wat deze zoon ontbrak –
het vermogen om ware aanbidding van HaSjeem te herkennen.
Moge het ons vergund zijn
dat ook onze dienst oprecht en oprecht vanuit het hart wordt verricht,
alleen omwille van de Hemel,
zodat niemand ons hoeft te beoordelen,
want de waarheid zal uit zichzelf stralen.
