Door Yisrael Yitzchak Rosenfeld
De heilige Zohar leert ons iets opmerkelijks:
Als Balak zelf over zulke buitengewone krachten van toverij beschikte, waarom vond hij het dan nodig om Bileam te laten komen? Waarom stuurde hij boodschappers en smeekte hij hem dringend om het volk Israël te helpen vervloeken?
Het antwoord wordt gegeven door Rabbi Yonatan ben Oeziël. Hij legt uit dat Bileam in werkelijkheid niemand minder was dan Lavan de Arameeër, die nu onder een andere naam bekendstond.
En waarom werd hij nu Bileam genoemd?
Omdat hij erop uit was het volk Israël te verslinden (livloa).
Met andere woorden:
Hoewel Balak zelf een machtige tovenaar was, had hij in zijn strijd tegen het Joodse volk een specialist nodig – iemand die het wezen en de ziel van Israël door en door kende.
En daarom wendde hij zich tot Lavan, die eerder al had geprobeerd Israël bij de wortel uit te roeien.
Hieruit leren wij een diepgaande les:
Onze vijanden weten zich te verenigen.
Zoals wij in de Hagada zeggen:
“In elke generatie staan zij tegen ons op om ons te vernietigen…”
Zij verschillen misschien in cultuur, taal of strategie, maar wanneer het om het volk Israël gaat, weten zij hoe zij de handen ineen moeten slaan.
Soms kan een wanhopige mens dan gaan denken:
“Als iedereen tegen ons is… misschien hebben zij dan wel gelijk…”
Juist daarom vertelt de Tora ons het verhaal van Bileam.
Het leert ons dat zelfs wanneer de hele wereld zich tegen ons verenigt, zelfs wanneer Balak zich verbindt met Lavan – met Amalek die in hun harten schuilt – toch geldt:
“De Heilige, gezegend zij Hij, redt ons uit hun handen.”
