Door: Yisrael Yitzchak Rosenfeld
Chaverim,
Bijgevoegd is een verklaring van Beis Chabad Neurenberg. Laat het tot je doordringen en erover nadenken; misschien kunnen enkele van mijn gedachten van nut zijn.
Geloof komt voort uit Chochmah
In de klassieke Joodse mystiek is de uitspraak dat“
Emunah (geloof) voortkomt uit Chochmah“
een uiterst diepgaand concept.
Vooral in de luriaanse Kabbalah en in het latere chassidische denken—waaronder de Breslov-traditie—wordt Emunah niet gezien als het tegenovergestelde van kennis, maar als haar diepste wortel.
De visie van de luriaanse Kabbalah
De Tien Sefirot beginnen met:
- Keter (Kroon)
- Chochmah (Wijsheid)
- Binah (Inzicht/Begrip)
Chochmah wordt vaak beschreven als de eerste flits van goddelijke inspiratie.
Mystiek wordt het woord Chochmah geïnterpreteerd als:
“Koach Mah” — “de kracht van Wat?” of
“de kracht van zelfopheffing (bittul)”
In deze toestand heeft een mens nog geen duidelijke analyse of definitie.
Hij wordt geconfronteerd met een waarheid die groter is dan zijn intellect.
Volgens rabbi Yitzchak Luria (de Ari z”l) is Chochmah de sefira die het dichtst bij het Goddelijke Licht staat.
Zij ontvangt openbaring rechtstreeks vanuit Keter.
Daarom ontstaat Emunah uit Chochmah:
- Binah begrijpt
- Da’at verbindt
Maar Chochmah raakt iets aan vóórdat het begrepen wordt.
Daarom is Emunah geen blind geloof, maar een innerlijke zekerheid die voortkomt uit contact met een transcendente waarheid.
Breslov: geloof voorbij het intellect
Voor Rebbe Nachman van Breslov z”l is Emunah de basis van het hele spirituele leven.
Hij benadrukt vaak dat het menselijke verstand beperkt is.
Omdat Hashem oneindig is, kan het intellect alleen nooit volledige kennis van God bereiken.
Toch verwerpt Breslov het verstand niet.
Rebbe Nachman leert in wezen:
“Het ware verstand brengt de mens tot zijn grens; daar begint Emunah.”
Dit is precies het punt van Chochmah.
Chochmah is geen rationele analyse, maar een directe waarneming van waarheid.
Daarom kan Emunah daaruit voortkomen.
De stadia kunnen als volgt worden weergegeven:
- Chochmah → een intuïtieve goddelijke vonk
- Binah → uitwerking en begrip
- Da’at → innerlijke integratie
- Emunah → vasthouden aan de goddelijke werkelijkheid zelf, zelfs waar begrip eindigt
De Breslov-verbinding tussen Chochmah en Emunah
In de leer van Rabbeinu vindt men het idee dat de hoogste Chochmah uiteindelijk leidt tot eenvoud.
Hoe hoger een mens stijgt, hoe meer hij beseft:
“Ik weet niets.”
Dit “niet-weten” is geen gebrek aan wijsheid, maar het “Mah” binnen Chochmah.
Uit deze nederigheid ontstaat Emunah.
Een mens gelooft niet ondanks zijn wijsheid, maar juist dankzij zijn wijsheid.
Hij erkent de beperkingen van geschapen intellect en opent zich voor de instroom van het Or Ein Sof (het oneindige goddelijke licht).
De luriaanse uitleg van de ziel
De Ari beschrijft de ziel als gelaagd:
- Nefesh
- Ruach
- Neshamah
- Chayah
- Yechidah
Chochmah is vooral verbonden met de kracht van de Neshamah.
Emunah echter wortelt nog hoger, in Chayah en Yechidah, waar de ziel reeds verenigd is met de eenheid van God.
Waarom wordt dan gezegd dat Emunah uit Chochmah voortkomt?
Omdat Chochmah de eerste sefira is die deze hogere eenheid binnen het bewustzijn openbaart.
Chochmah is het venster waardoor bovenrationele Emunah de psyche binnenkomt.
De Breslov-synthese
Een Breslover zou deze uitspraak ongeveer als volgt begrijpen:
Emunah komt niet voort uit onwetendheid.
Zij komt voort uit de hoogste vorm van Chochmah.
Wanneer de ziel de goddelijke waarheid aanraakt voordat het verstand het kan verklaren, wordt Emunah geboren.
Binah analyseert het, Da’at integreert het, maar de wortel ligt in Chochmah—de eerste verlichting van het goddelijke licht in de mens.
Daarom leert Breslov:
- Lagere Emunah = geloof zonder diepte
- Hogere Emunah = geloof na doorgang door Chochmah
- Hoogste Emunah = hechten aan Hashem zelfs waar alle begrippen en verklaringen eindigen
In luriaanse taal zou men kunnen zeggen:
Emunah is het licht van Keter en Ein Sof dat via Chochmah de ziel binnentreedt.
In Breslov wordt dit een praktische weg van dienst aan God: trouw blijven aan Hashem, zelfs wanneer het verstand geen antwoorden meer kan geven.
