“En Korach, de zoon van Jitshar, de zoon van Kehat, de zoon van Levi, nam…”
Onze wijzen vragen: wat nam Korach eigenlijk? Wat valt er immers te nemen bij een opstand? Zij antwoorden dat hij zichzelf afzonderde en naar een eigen kant trok. Hij maakte zich los van de gemeenschap, scheidde zich af van de waarheid, en vanaf dat moment leidde zijn slechte neiging hem steeds verder, totdat hij uiteindelijk zelfs Mosje Rabbenoe (onze leraar) verwierp.
Korach was geen eenvoudig mens. Hij was verstandig, groot van statuur en behoorde tot de vooraanstaanden van het volk. Maar wanneer jaloezie het hart van een mens binnendringt, kan zelfs wijsheid hem niet redden. Onze Wijzen hebben immers gezegd: “Jaloezie, begeerte en eerzucht verdrijven de mens uit de wereld.”
Korach zag dat zijn neef Eltsafan ben Oeziël tot leider was benoemd. Hij meende dat hij hier recht op had en zijn hart werd vervuld met bitterheid. In plaats van de wil van de Hemel te aanvaarden, besloot hij ertegen te strijden. Hieruit leren wij dat iedere verdeeldheid die voortkomt uit persoonlijke belangen, zelfs wanneer zij zich hult in de mantel van rechtvaardigheid en eerlijkheid, uiteindelijk tot vernietiging leidt.
Korach beweerde: “Want de gehele gemeenschap, zij allen zijn heilig.” De leus klinkt mooi. De woorden lijken juist. Maar Mosje Rabbenoe begreep dat achter die woorden een verlangen naar eer schuilging. Het ging niet om zorg voor het volk, maar om zorg voor zichzelf.
En dat is misschien wel een van de meest angstaanjagende dingen. Soms overtuigt een mens zichzelf ervan dat hij strijdt voor de waarheid, terwijl hij in werkelijkheid strijdt voor zijn eigen eer. Daarom verplichtten onze Wijzen de mens om voortdurend zijn motieven te onderzoeken.
De Misjna in Pirkei Avot zegt: “Welke verdeeldheid is niet omwille van de Hemel? Dat is de verdeeldheid van Korach en zijn gehele aanhang.” Er staat niet: “Korach en Mosje”, omdat Mosje helemaal geen partij in een conflict wilde zijn. Hij probeerde te verzoenen, te overtuigen en de rust te herstellen. Alleen Korach hield vast aan de strijd.
En wanneer verdeeldheid zich verspreidt, vernietigt zij niet alleen degenen die eraan deelnemen. Zij verwoest een hele omgeving. De aarde opende haar mond, vuur kwam uit van voor Hasjeem (G’d) en een plaag brak uit onder het volk. Zo werkt verdeeldheid: zij begint met één woord en eindigt in een grote verwoesting.
Maar de parasja eindigt niet met straf. Zij eindigt met de staf van Aharon die bloeide. Een droge, levenloze staf bracht bloemen en amandelen voort. Daarmee leert de Tora ons dat juist de nederige mens, die wegvlucht van eer en aanzien, ware bloei verdient.
Dit is een eeuwige les voor iedere generatie. Grootheid wordt niet opgebouwd door verdeeldheid. Leiderschap wordt niet gebouwd op jaloezie. Er rust geen zegen op een plaats waar de mens zichzelf zoekt. Alleen wie de wil van Hasjeem zoekt, alleen wie wegvlucht van eerzucht, zal uiteindelijk meemaken dat de eer hem vanzelf volgt.
