De tien beproevingen van Avraham leidden uiteindelijk tot de Tien Geboden
Bij de Schepping van de wereld deed G’d tien uitspraken waarmee het universum tot stand kwam. Waarom schiep G’d de wereld niet met een uitspraak? Om slechte mensen, die de wereld vernietigen, die door tien maal spreken is geschapen te meer te straffen en om de oprechte en goede mensen, die de wereld in stand houden rijk te belonen.
Er was een aparte uitspraak voor elke scheppingshandeling om het belang en de schoonheid van alles wat bestaat te benadrukken. Degene die een deel van de natuur verwoest, maakt iets van gewijde waarde kapot. Ieder die iets aan de wereld verbetert, maakt iets van grote waarde beter (Rambam). Bovendien is het veel kwalijker om iets te verwoesten dat in verschillende dagen werd geschapen dan iets te vernietigen dat binnen één dag geschapen werd (Bertinoro).
De wereld werd geschapen in tien G’dspraken, zodat wij bewust worden van de grootheid van de mens, die het sluitstuk van de schepping vormt. De mens is het doel en hoogste schepsel van het hele universum. Alles dat voorafging aan de schepping van de mens werd vervolmaakt door de creatie van de mens.
Volgens Rabbi Jitschak Meïr, de Gerer Rebbe, was de functie van de tien plagen om de tien Scheppingsuitspraken te veranderen in de Tien Geboden. De tien beproevingen van Avraham leidden uiteindelijk tot de Tien Geboden.
Met tien beproevingen werd Avraham op de proef gesteld en hij doorstond ze alle om te laten weten hoe groot zijn liefde voor G’d was.
Deze tien beproevingen waren:
(1) Hij was gedwongen om dertien jaar onder de grond te schuilen toen Nimrod hem wilde doden;
(2) Hij werd door Nimrod in een brandende oven gegooid;
(3) Hij moest vertrekken uit zijn geboorteland;
(4) Hij moest uit Israel vluchten door hongersnood;
(5) Zijn vrouw Sara werd ontvoerd door Farao;
(6) Hij moest strijden tegen een aantal koningen om zijn neef Lot te redden;
(7) Er werd hem verteld hoe zijn nakomelingen als slaven zouden lijden onder vier koninkrijken;
(8) Hij moest zichzelf en zijn zoon besnijden (hij was toen 99 jaar oud en Jisjma’eel was 13 jaar oud);
(9) Hij moest Jisjma’eel en Hagar wegsturen, en
(10) Hij moest Jitschak offeren (Rasji).
Avraham moest deze beproevingen doorstaan om aan de mensheid zijn grote liefde voor G’d te tonen. Daarom werd hij de aartsvader van het Joodse volk.
Het verband tussen de ‘tientallen’ leert ons, dat ons begrip van het ontstaan van het universum een enorme invloed heeft op ons gedrag. Wanneer we geloven in een oermaterie kan men niet aannemen, dat het leven een uiteindelijk doel heeft. De wereld is toevallig ontstaan als resultaat van een interactie van vele krachten die over een tijdsspanne van miljarden jaren langzamerhand alle levende wezens het aanzien heeft gegeven. Daarmee vervallen ook absolute morele criteria.
Wetten zijn slechts het gevolg van afspraken tussen de mensen, die veranderd kunnen worden wanneer de maatschappij dit nodig acht. Deze atheïstische Weltanschauung is bijzonder ‘prettig’ omdat er geen hogere autoriteit bestaat dan de mens zelf.
Volgens de Tora ontstond de wereld op uitspraak van G’d. G’d gaf ons instructies voor het functioneren van een menselijke maatschappij onder een absolute morele wet. Het staat de mens niet vrij om deze wetten af te schaffen. Vanaf de Schepping leek G’d de wereld – in moderne termen uitgedrukt – op de automatische piloot te besturen. Maar met de tien plagen toonde G’d dat Hij achter het stuur zit. Hierdoor kunnen wij spreken van absolute ethische waarden zoals de Tien Geboden.
