Leer luisteren naar anderen en vertrouw op G’d
Joseef zuchtte twaalf jaar in de gevangenis. Hij komt vrij omdat hij heeft leren luisteren naar anderen en heeft geleerd op G’d te vertrouwen.
LUISTEREN
Joseefs leven kent veel ups en downs. Eerst was hij Ja’akovs lievelingszoon. Daarna wordt hij diep in de put geworpen. Plotseling wordt hij onderkoning van Egypte. Wat is de moraal van dit verhaal? Dat je moet leren luisteren naar anderen. Dit zien wij in de mentale groei van Joseef. Hij zei eerst: “luistert naar mijn dromen”. Joseef maakte iedereen zijn ambities en aspiraties duidelijk. Als je alleen maar wilt dat mensen weten wat jij van het leven verwacht, creëer je averechtse effecten. Maar aan het einde van zijn gevangenschap zegt Joseef tegen de schenker en de bakker: “Vertel mij jullie dromen”. Nu wilde hij horen wat hún ambities waren, waar zij op hoopten. Wanneer je bereid bent om naar de dromen en aspiraties van anderen te luisteren, ben je op de goede weg. Joseef zorgt uiteindelijk voor het materiele- en zieleheil van zijn eigen familie en heel Egypte. Dat is nog een stapje hoger. Niet alleen naar anderen luisteren maar hen ook helpen in hun materiele en spirituele verheffing!
VERTROUWEN
Parsja Mikeets opent met de woorden: “Na verloop van twee volle jaren, droomde Farao, en zie hij stond aan de rivier” (Gen. 41:1). Joseef was veroordeeld tot tien jaar gevangenis. G’d voegde hier echter nog twee jaar aan toe. Maar waarom moest Joseef nog twee jaar extra in de gevangenis blijven? Joseef werd gestraft voor zijn gebrek aan G’dsvertrouwen. Hij faalde toen hij de schenker vroeg om voor hem bij Farao een goed woordje te doen. Joseef sprak hierbij twee Hebreeuwse werkwoorden: “Maak melding van mij en haal mij hier uit”. Voor deze twee woorden moest hij nog twee jaar `brommen’. G’d is streng met Zijn tsadikiem (grote geesten).
Een opmerkelijke uitspraak!
Wat werd Joseef nu precies kwalijk genomen? Het lijkt erop dat hem werd verweten dat hij via aardse methoden, door zijn verzoek aan de schenker uit Farao’s hof, uit de gevangenis probeerde te komen. Deze kritiek op Joseef leert veel omtrent de verhouding tussen mens en G’d: mogen we op wonderen vertrouwen? Soms wel, soms niet. Grote tsadikiem vertrouwen volledig op G’d. Zulke mensen gaan zelden naar een dokter omdat ze op bovennatuurlijke genezing mogen rekenen. Dit niveau is niet weggelegd voor de gemiddelde burger. Daarom staat er ook in de Tora (Ex. 31:19) dat men naar een dokter moet gaan en “men zich zeker moet laten genezen”.
Ook op andere terreinen bestaan er niveauverschillen.
Neem het kostwinnerschap. Tweeduizend jaar geleden hadden Rabbi Sjimon bar Jochai en Rabbi Jisjmaëel een meningsverschil over de verhouding tussen werk en Tora leren. Rabbi Jisjmaëel zegt, dat je moet werken maar daarnaast tijd moet reserveren voor Toraleren. Rabbi Sjimon bar Jochai zegt echter, dat je zo veel mogelijk Tora moet leren en erop mag vertrouwen dat G’d wel voor je `parnose’, levensonderhoud zal zorgen.
Veel mensen volgden Rabbi Jisjmaëel en hadden succes op materieel en spiritueel terrein. Maar de volgelingen van Rabbi Sjimon bar Jochai lukte dat maar matig. Voor de grote massa is de levensstijl van Rabbi Sjimon bar Jochai – alleen spiritueel bezig zijn – niet haalbaar. Maar er zijn mensen, die dat niveau toch halen en voor hen stuurt G’d levensonderhoud.
G’dsvertrouwen is dus afhankelijk van je spirituele niveau.
Als je inderdaad totaal toegewijd bent aan het Hogere, zal G’d voor je zorgen. Voor de normale, gemiddelde mens is dit echter niet weggelegd. Hij moet werken voor zijn gezin en gewoon naar de dokter gaan. Maar Joseef reikte hoger…
