We schrikken niet meer van de berichten, dat het lapje vlees schade aan het milieu berokkent (productie van vlees levert veel extra CO2 op) of dierenleed en darmkanker veroorzaakt. Ons land telt een kleine miljoen vegetariërs.
Vier miljoen mensen, die het vlees af en toe laten staan. Maar voor het overgrote deel is de braadgeur onweerstaanbaar, vooral voor mannen (68% van de mannen tegenover 43% vrouwen vindt vlees het lekkerste onderdeel van de maaltijd). De gemiddelde Nederlander consumeert per jaar 40 kilo vlees.
Voor- en nadelen
In de seculiere wereld is vlees eten een kwestie van voorkeur. In het Jodendom krijgt het een extra tintje. Er valt joods bezien nogal wat te zeggen voor vegetarisch eten. Het is goedkoper (althans soms) en ook qua kasjroet kan er veel misgaan in de vleesproductie. Als je echt vroom bent, eet je voor de zekerheid misschien helemaal geen vlees (behalve op Sjabbat en Jom Tov).
Vegetarisch eten kent een nadeel. De hele dierenwereld wordt uitgesloten van de zegeningen van het Jodendom. Een koe die in de wei sterft, is koe gebleven. Maar wanneer vlees wordt gegeten bij een maaltijd ter gelegenheid van een mitsva, gebod – van briet mila, besnijdenis tot bruiloft – wordt het deel van een mitsva (gebod uit de Tora).
Geen achterbout steak
Na de worsteling van Ja’akov met de beschermengel van Esav, liep Ja’akov mank. Hij was mank aan zijn pees. Daarom mogen wij in ieder geval de verwrongen pees – de gied hanasje – niet meer eten. Dit betekent dat het vlees gepoorsjt (ontdaan) moet worden van deze gied hanasje. In Nederland wist men de achterbout niet meer goed te poorsjen, te verwijderen. Daarom moeten wij de heerlijke steak van de achterbout missen alhier.
Herinnering
Bij elke vleeskosten maaltijd worden wij met dit verbod om de verwrongen pees te eten herinnerd aan de worsteling tussen Esav en Ja’akov: “Daarom eten de Joden de gied hanasje niet, want hij heeft de heup van Ja’akov ontwricht aan de gied hanasje” (Gen. 32:32). Welk aspect van het gevecht tussen de Engel en Ja’akov wordt hier vereeuwigd?
Strijd in een totaal andersdenkende cultuur
Sommige verklaarders leggen uit, dat de gied hanasje een herinnering is aan het grote wonder, dat Ja’akov heeft gestreden met een Engel en met mensen en toch uiteindelijk ongeschonden uit de strijd is gekomen. Deze strijd is altijd onderdeel gebleven van de psychische make-up van het Joodse volk.
De strijd met de mensen is het moorddadige anti-semitisme. De strijd met de Engel duidt op de psychische strijd, die wij regelmatig moeten leveren in een totaal andersdenkende cultuur in goles, ballingschap.
Kinderen zijn het kind van de rekening
Rasjbam, een dertiende eeuwse kleinzoon van Rasjie meent dat deze mitsva van het niet eten van de gied hanasje ons sterkt in het bittere goles. Als zelfs een Engel ons niet aan kan, kan ook geen sterveling ons aan. Anderen leggen uit, dat de schade, die Ja’akov aan zijn heup opliep relatief gering was. De strijd tussen Ja’akov en de beschermengel van Esav wordt hier op aarde vertaald in de eeuwige strijd tussen Esav en Ja’akov.
Esav wordt in de traditionele Joodse literatuur gezien als de voorvader van het Romeinse Rijk. De Engel slaagt erin om de heup van Ja’akov aan te tasten, hetgeen een symbool is voor zijn kinderen. Nageslacht komt voort uit de heup.
Alles is doordrongen van betekenis en symboliek
Ja’akovs kinderen zullen lange tijd onderworpen zijn aan Rome en alles wat daaruit voort is gekomen. Maar de uiteindelijke overwinning ligt bij Ja’akov. Het verbod van gied hanasje is een teken van hoop en geloof. De geringe schade die Ja’akov in deze strijd opliep verdween zodra de zon begon te schijnen.
Wanneer de dageraad van de uiteindelijke bevrijding zal opgaan, zullen alle goles-wonden geheeld zijn. Vlees eten heeft bij ons een diepere dimensie. Op Sjabbat en Jom Tov wordt het zelfs een mitsva. Ieder stukje vlees op ons bord heeft betekenis en symboliek.
