Door: Jisrael Jitzchak Rosenfeld
פרשת דברים – Paraschas Devarim
De stem van Mosje en het ontwaken van de ziel – Een beschouwing op het niveau van Sod (het verborgen mystieke niveau)
“אֵלֶּה הַדְּבָרִים אֲשֶׁר דִּבֶּר מֹשֶׁה”
“Dit zijn de woorden die Mosje sprak…”
(Devarim 1:1)
De Zohar leert dat de Tora niet slechts bestaat uit verhalen of geboden.
Elk woord is een omhulsel voor een oneindig G’ddelijk licht.
Het eerste woord van ons boek – Devarim (woorden) – wijst op de scheppende kracht van taal.
Door het G’ddelijke woord werd de wereld geschapen, en door geheiligde woorden wordt de ziel opnieuw verbonden met haar oorsprong.
De Arizal verklaart dat het boek Devarim overeenkomt met de Sefira Malchut
– de Sefira van uitdrukking, taal en openbaring.
De eerste vier boeken van de Tora zijn voornamelijk het directe woord van HaSjeem.
Het vijfde boek wordt uitgesproken door Mosje Rabbénoe.
Maar juist daarin ligt het geheim:
De stem van Mosje is zo volledig verenigd met de G’ddelijke wil, dat zijn woorden zelf een vat worden voor de Sjechina, de G’ddelijke Aanwezigheid.
De Zohar zegt:
“אורייתא וקודשא בריך הוא וישראל חד הוא”
“De Tora, de Heilige – gezegend is Hij – en Israël zijn één.”
(Zohar II, 90b)
Mosje Rabbénoe spreekt daarom niet vanuit zijn eigen ego. Zijn taal is volledig bitul – zelfopheffing voor HaSjeem.
Daarom kunnen zijn woorden G’ddelijk licht onthullen.
Rabbi Nachman van Breslov leert (Likkutei Moharan I, 19) dat ieder heilig woord de mens bevrijdt uit de banden van onreinheid.
Wie woorden van Tora met zuiverheid spreekt, brengt de Sefira Malchut omhoog en verbindt haar opnieuw met de hogere Sefirot.
Elke uitspraak van Tora wordt daardoor een Jichoed, een mystieke vereniging.
Waarom begint Paraschas Dewarim altijd vlak vóór Tisja BeAv?
De Kabbala verklaart dat de Churban (de verwoesting van de Tempel) niet in de eerste plaats begon bij de stenen van de Tempel, maar bij de taal.
Lasjon hara (kwaadspreken),
twist en verdeeldheid veroorzaken geestelijke scheuren lang voordat fysieke muren instorten.
De verwoeste Tempel is het zichtbare gevolg van een verborgen vernietiging van Malchut.
Daarom begint Mosje zijn afscheidsrede met woorden van vermaning. Niet om pijn te doen, maar om de gebroken vaten te herstellen.
Ware tochacha (terechtwijzing) brengt de mens niet tot wanhoop, maar opent de weg naar tesjoeva (inkeer).
Rabbi Nosson van Breslov schrijft in Likkutei Halachot dat ieder eerlijk woord van tesjoeva verloren vonken van heiligheid verzamelt.
Geen oprecht gebed gaat verloren.
Elke traan stijgt omhoog en wordt onderdeel van de toekomstige bouw van de Derde Beet HaMikdasj (Tempel).
De Arizal onthult dat tijdens de dagen van Bein HaMetzarim de G’ddelijke lichten ogenschijnlijk verborgen worden.
Maar juist dan kan de mens door gebed en Tora diepere lichten onthullen dan gewoonlijk.
De duisternis is slechts een sluier voor een groter licht.
Het woord אֵלֶּה (Eileh) heeft een diepe symboliek.
Volgens de Zohar verwijst Eileh naar de openbare, zichtbare werelden, terwijl Mi verwijst naar de verborgen wereld van Bina.
Wanneer Mi en Eileh worden verenigd, ontstaat de Naam:
אלקים – Elohiem
De taak van de mens is om de verborgen G’ddelijke werkelijkheid zichtbaar te maken in de wereld van het zichtbare.
Daarom begint Mosje met:
“Eileh HaDevarim” –
“Dit zijn de woorden.”
De woorden moeten de verborgen wereld onthullen binnen de zichtbare wereld.
Rabbi Nachman van Breslov onthult bovendien dat ieder mens een innerlijke stem van Mosje in zich draagt
– het punt van waarheid in de ziel
dat nooit verontreinigd wordt.
Zelfs wanneer een mens diep gevallen is, blijft dit punt bestaan.
Door hitbodedoet – door eerlijk spreken met HaSjeem – begint deze stem opnieuw hoorbaar te worden.
Juist in de dagen vóór Tisja BeAv ligt hierin de werkelijke avoda (geestelijke opdracht):
Minder spreken over anderen en meer spreken met HaSjeem.
Want daar waar het heilige woord terugkeert, begint reeds de wederopbouw van Jeruzalem.
Mogen wij waardig worden dat onze devariem – onze woorden – geen lege klanken blijven, maar vaten voor de Sjechina worden.
Mogen wij de verspreide vonken verzamelen, de eenheid tussen Mi en Eileh voltooien en de dag beleven waarop vervuld wordt:
“ציון במשפט תפדה ושביה בצדקה”
“Sion zal door rechtvaardigheid worden verlost en haar terugkerenden door gerechtigheid.”
(Jesaja 1:27)
