Devariem, Deuteronomium – het vijfde boek van Mosje
Het boek dat het hart vernieuwt
Door: Jisrael Jitschak Rosenfeld
פרשת דברים – שבת חזון
Parasjat Devariem – Sjabbat Chazon
משנה תורה
Het boek dat het hart vernieuwt
Het vijfde boek van de Tora begint met de woorden:
אֵלֶּה הַדְּבָרִים אֲשֶׁר דִּבֶּר מֹשֶׁה אֶל־כָּל־יִשְׂרָאֵל
“Dit zijn de woorden die Mosje tot heel Israël sprak.”
(Devariem 1:1)
Onze Wijzen leren dat Mosje Rabbeinoe de Tora nu niet langer uitsluitend herhaalt als goddelijke boodschapper, maar haar uitspreekt in woorden die het hart van iedere Jood weten te raken. Daarom begint Misjnee Tora met het woord “Devariem” – woorden.
Rebbe Nachman zts”l openbaart dat het gehele geestelijke leven van de mens afhangt van de heiligheid van zijn woorden.
Hij leert:
עיקר קדושת האדם הוא הדיבור.
“De kern van de heiligheid van de mens is zijn spraak.”
(Likkoetei Moharan I, 19)
Onze woorden scheppen werkelijkheid. Met onze woorden kunnen wij onszelf oprichten of juist ontmoedigen. Daarom begint Mosje het laatste boek van de Tora met woorden die hoop schenken.
De verborgen vermaning
Mosje herinnert Israël aan de verschillende pleisterplaatsen in de woestijn.
Maar Rasji legt uit dat veel plaatsen slechts worden aangeduid, zodat Israël niet openlijk wordt beschaamd.
Reb Nosson zts”l schrijft dat ware terechtwijzing een mens nooit breekt, maar hem juist opricht.
עיקר התוכחה היא לעורר את האדם לשוב אל השם באהבה.
“Het wezen van vermaning is de mens met liefde tot terugkeer naar Hasjem te brengen.”
(Likkoetei Halachot, Hilchot Hasjkamat HaBoker)
Dat is ook de weg van de Rebbe:
Niet wanhoop, maar hoop leidt tot tesjoeva.
Wanhoop nooit!
Parasjat Devariem wordt altijd gelezen vóór Tisja be’Av.
Juist in deze dagen van rouw klinkt de belangrijkste boodschap van Breslov.
Rebbe Nachman zts”l zei:
אין שום יאוש בעולם כלל.
“Er bestaat helemaal geen wanhoop in de wereld.”
(Sichot HaRan 78)
De Tempel werd verwoest.
De mens valt.
Zelfs de rechtvaardige struikelt.
Maar de verbinding met Hasjem gaat nooit verloren.
Juist op het donkerste moment begint het licht van de troost door te breken.
Sjabbat Chazon – de visie op de Derde Tempel
De Sjabbat vóór Tisja be’Av heet Sjabbat Chazon, ook wel Zwarte Sjabbat genoemd.
De chassidische meesters leren dat iedere Jood op deze Sjabbat een geestelijke visie ontvangt op de toekomstige Beit HaMikdasj.
De Rebbe leert:
אם אתה מאמין שיכולים לקלקל, תאמין שיכולים לתקן.
“Als je gelooft dat men kan vernietigen, geloof dan ook dat men alles weer kan herstellen.”
(Likkoetei Moharan II, 112)
Juist daarom valt Parasjat Devariem direct vóór de verdrietigste dag van het jaar.
Hasjem laat ons eerst de genezing zien.
Pas daarna laat Hij ons de pijn voelen.
Mosje herhaalt de gehele Tora, omdat iedere generatie de woorden opnieuw moet horen. Dat is tevens de kracht van het gebed.
Rabbeinoe zts”l zegt:
העיקר הוא התפילה.
“Het belangrijkste is het gebed.”
(Likkoetei Moharan II, 25)
Wie met Hasjem spreekt, maakt de woorden van Sefer Devariem tot levende werkelijkheid.
Niet alleen Mosje spreekt.
Ook wij spreken.
Elk persoonlijk gesprek met Hasjem – hitbodedoet – zet de openbaring van Sefer Devariem voort.
Iedere dag opnieuw beginnen
Reb Nosson zts”l schrijft over een nieuw begin:
אפילו אם עבר עליו מה שעבר, אל יפול בדעתו כלל, כי רחמי השם אין להם סוף.
“Zelfs wanneer iemand alles heeft meegemaakt wat maar denkbaar is, mag hij de moed nooit verliezen, want de barmhartigheid van Hasjem kent geen einde.”
(Likkoetei Halachot, Hilchot Birkot HaSjachar)
Dat is de boodschap van Sefer Devariem.
Vlak vóór de intocht in het Heilige Land herinnerde Mosje het volk niet alleen aan het verleden.
Hij opende de toekomst.
Parasjat Devariem leert ons dat ieder heilig woord de kracht bezit een mens opnieuw te scheppen.
Rebbe Nachman zts”l wijst ons de weg:
אין שום יאוש בעולם כלל.
Er bestaat geen wanhoop.
Reb Nosson zts”l voegt daaraan toe:
“Juist na de diepste val begint de nabijheid tot Hasjem vaak pas echt.”
Mogen wij op deze Sjabbat Chazon waardig zijn onze visie op de komende Beit HaMikdasj te aanschouwen, onze woorden te heiligen en met ware vreugde tesjoeva te doen.
יהי רצון שנזכה במהרה לראות בבניין בית המקדש השלישי, בגאולה השלמה, בביאת משיח צדקנו, אמן.
Moge het de wil van Hasjem zijn dat wij spoedig de herbouw van de Derde Beit HaMikdasj, de volledige Ge’oela en de komst van Masjiach Tsidkenoe mogen beleven.
Amen.
