Door: Jisrael Jitzchak Rosenfeld
Vandaag, op 28 Tammoez, gedenken wij de jaartijd van rabbijn Sjlomo Ganzfried zt”l, de beroemde auteur van de Kitsoer Sjoelchan Aroech.
Op deze dag in 1886 overleed rabbijn Sjlomo Ganzfried. Daarom is dit de jaarlijkse herdenkingsdag van zijn overlijden.
Rabbijn Ganzfried werd in 1804 geboren in Ungvár (in de Karpaten, destijds behorend tot Hongarije). Hij verloor op jonge leeftijd zijn vader en werd vervolgens opgevoed onder de hoede van de plaatselijke rabbijn, rabbijn Tsvi Hirsch Heller zt”l, een vooraanstaand Torageleerde die al vroeg het uitzonderlijke talent van de jonge Sjlomo onderkende.
Rabbijn Ganzfried groeide uit tot een van de belangrijkste halachische autoriteiten van het Hongaarse Jodendom. Hij diende als voorzitter van het Beth Din van Ungvár en werd een vooraanstaand verdediger van het traditionele Jodendom in een periode waarin de Reformbeweging en ingrijpende maatschappelijke veranderingen zich begonnen te verspreiden onder de Joodse gemeenschappen van Midden-Europa.
Hoewel rabbijn Ganzfried talrijke geleerde werken schreef, dankt hij zijn blijvende bekendheid vooral aan één monumentaal werk dat zijn naam in vrijwel ieder Joods huis bekend maakte:
De Kitsoer Sjoelchan Aroech – de Beknopte Codificatie van de Joodse Wet.
Dit werk verscheen voor het eerst in 1864. De Kitsoer vat de omvangrijke en complexe praktische halacha samen in een heldere, beknopte en gemakkelijk toegankelijke vorm. Daardoor konden ook Joden zonder uitgebreide Talmoedische scholing de halacha bestuderen en hun dagelijks leven ernaar inrichten.
Het boek behandelt de wetten van het dagelijkse Joodse leven, het gebed, Sjabbat, de feestdagen, kasjroet en vele andere onderdelen van de halacha. De eenvoudige en duidelijke stijl, gecombineerd met de weergave van de gebruiken en de zorgvuldige halachische tradities van het Hongaarse Jodendom, maakte het werk uitzonderlijk toegankelijk.
De Kitsoer Sjoelchan Aroech werd onmiddellijk een groot succes. Reeds tijdens het leven van rabbijn Ganzfried verschenen meerdere drukken, waarna het werk in tal van talen werd vertaald.
Het belang van de Kitsoer Sjoelchan Aroech kan nauwelijks worden overschat.
Generaties lang diende het als hét onmisbare handboek voor de dagelijkse Joodse levenspraktijk. Ontelbare Joden leerden eruit hoe zij hun leven trouw aan de halacha konden vormgeven.
Het werk is in talloze edities verschenen, wordt wereldwijd bestudeerd in huizen, scholen en synagogen en behoort tot op de dag van vandaag tot de meest verspreide en geliefde boeken die ooit over de praktische Joodse wet zijn geschreven.
Rabbijn Sjlomo Ganzfried zt”l wilde de gewone Jood een duidelijke weg wijzen door de vele details van de halacha. Daarmee schiep hij een tijdloze klassieker die het Joodse volk inmiddels al meer dan anderhalve eeuw richting en inspiratie geeft.
