“En zij zullen Mij een Arke maken”
De hele wereld is toch gevuld met G’ds glorie?
Waarom was het nodig om in de woestijn en later te Jeruzalem een apart heiligdom te creëren?
Rabbi Aharon haLevi (14e eeuw, Spanje) stelt, dat onze persoonlijkheid gevormd wordt door actief bezig zijn. Karaktervorming vindt plaats in de sfeer van handelen en doen. Het bouwen en in stand houden van een klein heiligdom laat ons wezen gewennen aan het G’ddelijke in de wereld door hiermee praktisch om te gaan.
Meervoud
In Sjemot 25:10 staat de opdracht tot het maken van de Heilige Arke in het meervoud: “En zij zullen Mij een Arke maken”.
Allen delen in de Torakennis
Nachmanides (13e eeuw, Spanje) merkt op dat alleen bij het maken van de Heilige Arke een meervoudsvorm wordt gebruikt omdat iedereen een deel moet hebben in de fabricage van dit centrale heilige object, waarin de Stenen Tafelen en de Torarol van Mosje lagen. Zo delen allen in de verdiensten van Torakennis.
Rabbi Chaïm ibn Attar (18e eeuw, Marokko) stelt dat het gebruik van de meervoudsvorm bij het maken van de Aron haKodesj erop duidt, dat de hele Tora alleen door het hele volk kan worden vervuld. Geen individu kan dit in zijn eentje.
Alleen het hele volk kan het totaal van de Tora vervullen
Als iemand koheen (priester) is, kan hij de voorschriften van het geven van de vierentwintig gaven aan de priesters of het lossen van de eerstgeborene niet vervullen. Deze geboden gelden alleen voor niet-priesters. Als men geen priester is, kan men het voorschrift van het brengen van de offers niet vervullen. Alleen het gehele volk als eenheid kan de Tora in zijn totaliteit nakomen. Daarom staat de opdracht tot het maken van de Arke in het meervoud.
Rabbi Mosje Alsjiech (15e eeuw, Saloniki) verklaart de meervoudsvorm als volgt: “De kroon (eer) van de Tora is niet als de kroon (eer) van priesterschap of koningschap, die alleen maar aan uitverkoren families onder Israël werden gegeven. De kroon van de Tora is de erfenis voor heel Israël. Daarin is iedereen gelijk; iedereen is even waardig en capabel om de Tora te bestuderen“.
In de Tweede Tempel stond er geen Arke meer
De oorspronkelijke Aron haKodesj (Heilige Arke) werd vlak vóór de verwoesting van de Eerste Tempel (586 v.d.g.j.) verborgen.
Waarom werd er geen nieuwe Arke werd gemaakt terwijl alle andere voorwerpen wel terugkeerden in de Tweede Tempel?
Als er geen Tora meer is, hoeft er ook geen Arke meer te zijn
Rabbi Meir Simcha uit Dwinsk meent dat dit komt omdat de Tora herhaaldelijk stelt, dat de Stenen Tafelen van getuigenis in de Arke moesten worden gelegd (Sjemot 25:16 en 25:21).
Waarom was deze herhaling nodig? Wanneer een opdracht wordt herhaald in de Tora, leert ons dat, dat de handeling alleen geldig is wanneer aan alle voorwaarden is voldaan. Als er geen Tora meer is, hoeft er ook geen Arke meer te zijn.
De Stenen Tafelen en de Tora-rol van Mosje verborgen
Omdat deze voorwerpen – de Stenen Tafelen, de Tora-rol van Mosje Rabbenoe en de oorspronkelijke Arke – vlak vóór de invasie van Nebukadnetsar (6e eeuw v.d.g.j.) verborgen werden in de catacomben van de Tempelberg, kon de Tweede Tempel geen nieuwe Arke en nieuwe Stenen Tafelen meer hebben, omdat deze voorwerpen later niet meer werden teruggevonden.
Rabbenoe Bachja ibn Pakoeda (11e eeuw, Spanje) toont hoe het mogelijk is om in de beschrijving van de maten en andere aspecten van de voorwerpen uit de Tabernakel een diepe symbolische betekenis te ontdekken.
Halve eenheden
Anders dan alle andere objecten in de Tabernakel was de Heilige Arke het enige voorwerp waar alleen maar halve eenheden in lengte, breedte en hoogte (2,5, 1,5 en 1,5 ellen) golden.
Gebrokenheid en openhartigheid
De Heilige Arke symboliseert een Talmied Chagam (Torageleerde). Deze moet bescheiden en ingetogen zijn. De halve eenheden van de Arke symboliseren de gebrokenheid en openhartigheid van degene, die de Tora wil verwerven.
De gebroken afmetingen tonen ook dat de Torageleerde empathisch moet meevoelen met zijn medemensen, gebroken moet zijn in hun verdriet.
Harde bolster, blanke pit
In de Zohar (mystiekleer) wordt het hart vergeleken met een noot: harde bolster, blanke pit. Het kraken van een noot is als het doorprikken van de jetser hara (aardse neiging) hetgeen ons in staat stelt om open te staan voor morele groei en gevoeligheid voor de medemens.
Nederigheid in plaats van offers
De Talmoed zegt (B.T. Sanhedrien 43b) dat “toen de Tempel nog bestond men een offer kon brengen en zo vergiffenis kon verkrijgen”. Tegenwoordig wordt degene die nederig is, beschouwd alsof hij alle offers heeft gebracht, zoals er geschreven staat: “De offers voor G’d zijn een gebroken geest” (Psalm 51). Dit is de betekenis van de gebroken maten in de Arke.
