Parsja Wajakheel (Sjemot/Exodus 35:1 – 38:20)
“Verder zei Mosje tot de hele gemeente van de kinderen Israëls: ‘Dit is de zaak, die Hasjeem geboden heeft als volgt: neemt van het uwe een heffing ter ere van Hasjeem…’ “
(Ex. 35:4-5).
Rasjie geeft hier als commentaar: “Dit is de zaak, die Hasjeem mij geboden heeft u te zeggen”. Rasjie voegt hier toe de woorden ‘mij’ om te zeggen ‘aan u’.
Wat verklaart Rasjie hier? Welk probleem hield Rasjie bezig?
Opmerkelijk is, dat in deze pasoek het woord `lemor’ (om te zeggen) twee keer voorkomt. `Lemor’ kan op verschillende manieren vertaald worden. Meestal geven we het weer als ‘als volgt’. In feite kan het in moderne termen vertaald worden als ‘om aan te halen’ of ‘om te citeren’.
Maar het kan ook betekenen ‘om door te vertellen’: G’d sprak tot Mosje om het door te vertellen aan de Bnee Jisra’eel. Vajakheel is een herhaling van parsjat Teroema waar voor het eerst aan de Bnee Jisra’eel opdracht wordt gegeven om spullen in te zamelen voor de bouw van het Misjkan.
In Teroema (25:2) spreekt Hasjeem tot Mosje over een opdracht van Mosje aan de Bnee Jisra’eel: “Spreek tot de kinderen Israëls, dat ze voor Mij een heffing nemen”.
Hier echter (in Vajakheel (35:4)) spreekt Mosje direct tot de gemeente van Israël: “Neem van jullie”. Mosje spreekt direct tot het volk. Het tweede `lemor’ betekent: ‘om aan jullie door te vertellen’. Nu wordt de vierde zin van Vajakheel duidelijk. Mosje spreekt tot de Bnee Jisra’eel: quote, dit is de zaak die G’d mij een tijd geleden heeft verteld om aan jullie door te zeggen: neem van het uwe een heffing.
Aan het begin van parsja Vajakheel staat: “Toen verzamelde Mosje de hele gemeente van de kinderen Israëls en zei tot hen: ‘Dit zijn de zaken die Hasjeem geboden heeft te maken. Zes dagen zal arbeid verricht worden en op de zevende dag zult u iets heiligs hebben, de hoogste Sjabbat, ter ere van Hasjeem’ “ (35:1-2). Hier is er een opdracht voor het hele volk, inclusief de leider. Ook Mosje moest Sjabbat houden, gelijk alle andere Joden.
Maar waar het gaat om de heffing voor het Misjkan, daar is dat een opdracht aan de Bnee Jisra’eel. Zij moeten doneren. Mosje zelf werd hier kennelijk niet aangesproken. De opdracht in 35:4 was niet dat Mosje zelf zou bijdragen, maar dat hij aan de Bnee Jisra’eel zou vragen om bij te dragen.
Anderen aansporen tot het doen van goede daden
Hier staat – terzijde – een aanduiding voor de bekende gedachte dat wanneer men anderen aanzet tot doneren dat groter en belangrijker is dan zelf doneren. Bezig zijn met de gemeenschap betekent vaak anderen aansporen tot het doen van goede daden. Degene die aanspoort tot goeds wordt het als een grote verdienste aangerekend, dat hij anderen heeft aangezet tot goede daden:
”Groter is hij die anderen aanzet tot goede daden dan degene die ze zelf doet”.
Een opsteker voor iedereen die zich uitslooft voor de gemeenschap.
