We lezen aanstaande Shabbat:
וַיִּ֣חַדְּ יִתְר֔וֹ עַ֚ל כׇּל-הַטּוֹבָ֔ה אֲשֶׁר-עָשָׂ֥ה ה’ לְיִשְׂרָאֵ֑ל אֲשֶׁ֥ר הִצִּיל֖וֹ מִיַּ֥ד מִצְרָֽיִם׃
De eenvoudige vertaling leest hier :
“En Jitro verheugde zich over alle het goede dat G-d aan Israël had gedaan toen Hij hen van de Egyptenaren verloste.“
Maar het woord וַיִּ֣חַד (hierboven, in het geciteerde vers) is geen normale uitdrukking van ‚verheugen‘…
Rasjie suggereert een heel andere uitleg. Hij zegt :
“En Jitro verheugde zich – Dit is de letterlijke betekenis. Een Midrasj-commentaar legt het anders uit: zijn vlees werd vol stekels (חדודין – zijn vlees werd stekelig van afschuw) – hij voelde zich bedroefd over de vernietiging van Egypte“.
Deze uitleg is precies het tegenovergestelde van de eerste.
Was Jitro nu blij of verdrietig?
Waarschijnlijk was hij – allebei.
Blij, omdat hij nu geloven kon in een monotheïstische G-d, en dat de Bnee Jisra’eel eindelijk bevrijd werden uit de 210-jarige Egyptische slavernij die ze zo lang hadden doorstaan.
Maar hij was ook verdrietig – want de Egyptenaren waren vele tientallen jaren zijn vrienden – en hij koesterde nog steeds enige warmte voor hen…..
Dat is allemaal zo menselijk. En Rasjie legt dit aan ons voor…
Ik denk dat het volgende verhaal het bovenstaande heel duidelijk aantoont:
Tegen het einde van de tweede wereldoorlog slaagde mijn vader zatsal (die in 1939 Berlijn ontvluchtte om zich in Jeruzalem te vestigen) erin om een langeafstandsradio te bemachtigen met toegang tot het wereldnieuws van de BBC. Een oude vriend van de familie, de heer Kassel, oorspronkelijk uit Hamburg, wilde ook graag horen hoe de geallieerde strijdkrachten vorderden en luisterde soms samen met hem. Op een bepaalde avond zei de nieuwslezer: “De Britse luchtmacht heeft Hamburg met succes zwaar gebombardeerd, waarbij enorme schade is toegebracht aan de infrastructuur van overheidsgebouwen” ‘ .
De heer Kassel werd bleek en zei: “Dit is te veel, ze hadden MIJN Hamburg niet moeten aanvallen…“.
De heer Kassel was zich ervan bewust dat de nazi’s miljoenen Joden en vele andere onschuldige mensen hadden vermoord en was zeker opgelucht dat de oorlog zich tegen de nazi’s had gekeerd. Maar hij was nog steeds emotioneel verbonden met zijn “Vaderland”…
De Tora vertelt ons vaak een verhaal waaruit we zoveel kunnen leren over onze menselijke natuur.
Met dank aan Harav Biberfeld shlita, Rav of the Tchortkov Klois and United Synagogues in Stamford Hill London.
